De meest voorkomende uitkeringen zijn de volgende. Per uitkering wordt de achterliggende gedachte toegelicht.
Vroeger werd er van uitgegaan dat je niet zomaar ziek kon worden, en zeker niet van jeugds af aan ziek. Je kon hoogstens de ' dorpsgek' worden, maar sociale zekerheid bestond alleen in de vorm van de 'ongelukkenwet'. Na een aanwijsbaar ongeluk was je niet meer in staat hetzelfde te verdienen als vroeger. Daar kon je niets aan doen, en daarom kreeg je een ' loondervingsuitkering' Van oudsher is die NIET gekoppeld aan het arbeidsverleden, maar wel aan: ' hoeveel inkomen derf je door het ongeluk?'. Een zeer goed verdienende directeur, die een beroerte krijgt en daarna ' alleen nog maar licht administratief werk' kan doen, kan al snel ' 80-100%' arbeidsongeschikheid halen omdat ' hij' in inkomen minstens 80% achteruit gaat als hij in plaats van directeur, wat hij voor het ' ongeluk' was, administrateur werd.
Iemand die echter administrateur was, en een beroerte krijgt, kan daarna wellicht minder, maar als dat slechts betekent ' 2 loonklassen lager' zal de loonderving lager uitvallen - wellicht een (arbeidsongeschiktheid van) 35%.
Vaak volgen 3 keuringen, wordt aan de hand van een FML (Functionele Mogelijkheden Lijst) bekeken wat men nog WEL kan, en wordt de arbeidsgeschiktheid berekend op grond van (oud inkomen - nieuw inkomen na ongeluk)/(oud inkomen).
Dat gold en geldt zowel voor de WIA als WAO. De WAO, Wet Arbeids Ongeschikheid, kon men in gaan tot 1 januari 2006. Een verdienste van (wederom) oud CDA minister De Geus. De WAO was gunstiger, om diverse redenen:
Met de WIA (Wet Inkomen en Arbeidsongeschiktheidsverzekering) in 2006 is het nodige verzanderd. Om het meteen ingewikkeld te maken: de WIA is de overkoepelende naam tussen voor de WGA (Wet Gedeeltelijke Arbeidsgeschiktheid - nee, niet 'Arbeidsongeschiktheid' - daar mocht niet over gesproken worden), voor mensen tussen 30% en 80% arbeidsongeschikt, en 80% en 1000% maar ' niet duurzaam' arbeidsongeschikt, en IVA (Inkomen Volledige Arbeidsgeschiktheid - De Geus bedoelde: volledige arbeidsongeschiktheid) voor mensen met 80-100% en een duurzame handicap. De IVA is goed te vergelijken met de oude WAO, zeker als er een aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering was/is. De beter verdienende kunnen met een IVA tot 1500 euro netto per maand komen via het UWV (afdeling arbeidsGEschiktheid (!)) aangevuld met een uitkering van prive afgesloten verzekering via het pensioenfonds.
WGA met 80-100% arbeidsondeschikt maar niet-IVA: deze mensen hebben wel een IVA gelijke, hoge uitkering maar waarin ze hun borst nat mogen maken voor een belangrijke keuring na een paar jaar waarin wordt besloten: is de 80-100% duurzaam of niet? Er wordt gekeken naar de ontwikkelingen van de afgelopen jaren. De keuringsuitlsage wordt: ofwel 35-80% WGA ofwel 80-100% IVA (fijn).
En zo hebben we een 'natuurlijke overgang' om de 35-80% WGA te bespreken. Deze staat voorlopig gelijk aan de WW en de IVA, meer heeft helaas de arbeidsverledencomponent in zich (u weet wel, 1 maand gewerkt, 1 jaar WW etc). Hier zit het de tijdsbom in. Als deze tijdscomponent van de WGA afloopt, kom u in de vervolg-WGA en die is snoeihard; allemaal uitkeringen ONDER bijstandsniveau die u met behulp van de toeslagenwet van het UWV moet zien aan te vullen tot bijstandsniveu van 650 euro netto per alleen staande per maand! Deze zakking is positief verkocht in die zin dat als u plotselin MEER dan 50% van uw restcapacteit verdient (restcapaciteit: het betoep waarvan uw het zei ' Dit kun door uw handicap slechts doen en zoveel levert het op') verdient, niet alleen maar uw inkomen NAAST uitkering mag houden, maar dat daarnaast als beloning uit uitkering ook 70% stijgt! Dit is het meest ingewikkelde onderdeel van de WIA, en we verwijzen naar een van de verolgpagina'.
Wajong. Ten aanzien van de WAO is de politiek nu gerust: 'Dat is oud recht, die schuiven langzaam richting pensioen en over een aantal jaren hebben we gelukkig geen last meer van ze, zijn ze op 65-jarige leeftijd overgegaan van WAO naar AOW (Algemene Ouderdoms Wet). De de Wajong is echter geheel anders tot u 30e kunt u aan tonen (door middel van opnames, medicamenten, medische rapporten) dat u al tijd daarvoor eigen ' niet lekker' was maar wel: depressief, schizo-affectie, manisch-depressief of wat voor andere ziekte er in jet psyhciatersmanual DSM 4 beschreven staat. Bij veel jonge mensen speelt, ten opzichte van leeftijdgenoten, schaante: ' Het lukt me nooit mijn kamer op te ruim en mijn papieren op orde te krijgen' - de onbegripvolle ander: ' A, jawel, je bent gewoon lui. Koop 10 orders en een gatenmeppter bij de Hema en klaar is Kees'. Maar zo eenvoudig is het voor velen niet. Evenals studie-uitval of studievertraging door de ziekte. Voor je 30e kun je dan een WAJONG keuing aanvragen. Bij goedkeurin krijg je hulpbudgetten teogewezen, al dan niet via PGB. Er wordt vastgesteld vanaf welke leeftijd de de ziekte had. Bv.: 18e. Je bent nu 24. Dus krijg je met terugwerkende kracht 6 jaar uitkering (wat vaak veen een "WOW' senstatie zorgt - 8000 euro zomaar op je rekening) maar in het vervolg, en de rest van je leven, moet je het doen met de - alweer - bijstandsvniveau uitkering van 650 netto per maand.
Je mag bijverdienen, maar zelf slechts 25% houden. Dat nodig niet echt uit tot bijwerken, maar in de link ' wajong in meer detail' gaan we in om mogelijkheden om deze te omzeilen.
Referenties van uitkering zijn, om te boordelen of ze hoog of laag zijn, anno 2010 het minimumloon: 1100 euro per maant netto, 1300 per maand bruto. Behalve de de mogelijkheden om ' vette' uitkeringen te hebben via IVA 100% met private aanvullende uitkering, WAO met 100% aanvuleende uitkerijngen, en de WW uitkering die zakt in de loop van de tijd en snel eindigt (zie arbeidsverleden), zakken alle uitkerinen zo 'snel mogelijk' tot het bijstandstminimum van 650 euro netto per maand.
Dat komt omdat een beleidsminum van 70% van het minimumloon is afgesproken als beleidsminimum. Het woord ' beleid' is ingevoerd om een dubbele bodem te hanteren en een praktijkminimum van 60% van het minimumloon te kunnen hanteren: 60% van 1100 euro netto (het minimumloon) is 660 = 650 euro netto per maand - WWB - bijstand.
In Nederland leeft 11% van de mensen onder de Europese armoedgrens en hiermee behoort Nederland tot een van de armere landen van Europa.
In Belgie kunnen afgestudeerden wel gebruik maken van een wachtgeld regeling en hoeven ze niet tot 27 jaar bij moeder op schoot te zitten omdat er geen uitkering is.
In Duitsland wordt uitkeringsrechten veel sneller opgebouwd dan in Nederland: 1 jaar werken levert 6 maanden nieuw recht op in plaats van 1!
Nederland heeft wellicht 6 miljoen voltijds werkequivalenten, maar in die 6 zitten ook 1,2 miljoen zzp-ers en 2 miljoen uitzendkrachten. De grens tussen werken en niet werken is voor uitzendrachten en zzp-ers veel moeiljker te meten (je glijdt van 24 naar 12 dan weer 16 per week etc) en daarom hanteert Nederland graag het aantal WW-ers als ' werklozen' zodat het internationaal goed afsteekt (' Politics is about lying' ).
Bijgaande vindt u uitkeringen meer uitegewewerkt, een een ' bijbel' waarin u het allemaal kunt nalezen.
Hulp
Hulp om uw uitkering te begrijpen en te krijgen mag u bij bijstand / WWB van uw gemeenteambtenaar verwachten. Voor WAO, WIA, WGA, IVA, toeslagenwet, Wajong, WW moet u bij het UWV zijn.
Als u verder denkt: ' Werken is de enige oplossing' is het vragen naar een reintegratiebureau DAT PAST BIJ UW ACHTERGROND EN NIVEAU (een vrijblijvend orientereng gesprek vragen met u aanstaande consulent) een goede oplossing. Zij kennen de arbeidsmarkt goed en u hebt er een zoekpartner bij. Wees u ervan bewust dat gemeenten en UWV reintegratiegeld liever voor zichzelf houden dan uitbesteden, dus soms de neiging hebben reintegratieconsulenten van laag, niet ervaren niveau in te schakelen waarbij groepsgewijze aanpal cenrtaal staat (is veel goedkoper dan individueel).